નમસ્કાર ટ્રેડર મિત્રો! ફોરેક્સ પાઠશાળા (Forex Pathshala) માં તમારું સ્વાગત છે. ભારતીય શેરબજારમાં 90% લોકો એવા છે જેઓ સવારે 9 થી સાંજે 6 વાગ્યા સુધી નોકરી (Job) કરે છે અથવા પોતાનો બિઝનેસ ચલાવે છે. તેઓની સૌથી મોટી ફરિયાદ એ હોય છે કે, "મારી પાસે આખો દિવસ સ્ક્રીન સામે બેસીને ઇન્ટ્રાડે ટ્રેડિંગ (Intraday Trading) કરવાનો સમય નથી, તો શું હું શેરબજારમાંથી ક્યારેય પૈસા કમાઈ શકીશ નહિ?"
જવાબ છે: બિલકુલ કમાઈ શકશો! અને તે પણ ઇન્ટ્રાડે ટ્રેડર્સ કરતા વધુ શાંતિથી અને ઓછા જોખમે. આનો એક જ રસ્તો છે, જેને માર્કેટની ભાષામાં સ્વિંગ ટ્રેડિંગ (Swing Trading) કહેવામાં આવે છે.
આજના આ 2000+ શબ્દોના વિસ્તૃત આર્ટિકલમાં આપણે સમજીશું કે સ્વિંગ ટ્રેડિંગ વાસ્તવમાં શું છે, તે ઇન્ટ્રાડે કરતા કેમ હજાર ગણું સારું છે, અને નોકરી કરતા-કરતા તમે અઠવાડિયાના માત્ર 2 કલાક ફાળવીને આ પદ્ધતિ દ્વારા કઈ રીતે એક પ્રોફેશનલ ટ્રેડર બની શકો છો.
સ્વિંગ ટ્રેડિંગ ચાર્ટ એનાલિસિસ અને ટ્રેન્ડ લાઈન
સ્વિંગ ટ્રેડિંગ (Swing Trading) એટલે શું?
શેરબજાર ક્યારેય એક સીધી રેખામાં ઉપર જતું નથી. તે હંમેશા લહેર (Wave) અથવા 'સ્વિંગ' (Swing) બનાવતું ઉપર જાય છે. માર્કેટ પહેલા ઉપર જાય (Swing High), પછી થોડું નીચે આવીને શ્વાસ લે (Swing Low), અને ફરી પાછું ઉપર જાય.
સ્વિંગ ટ્રેડિંગમાં તમારો ઉદ્દેશ્ય બજારની આ નાની 'લહેર' (Swing) ને પકડવાનો હોય છે. આ પદ્ધતિમાં તમે કોઈ શેર આજે ખરીદો છો, પણ તેને આજે જ વેચવાની કોઈ ઉતાવળ હોતી નથી (જેમ ઇન્ટ્રાડેમાં હોય છે). તમે તે શેરને તમારી ડીમેટ (Demat) માં થોડા દિવસોથી લઈને 2 કે 3 અઠવાડિયા સુધી હોલ્ડ (Hold) કરો છો, અને 5% થી 15% નો નફો (Profit) મળે એટલે વેચીને બહાર નીકળી જાઓ છો.
સ્વિંગ ટ્રેડિંગ VS ઇન્ટ્રાડે ટ્રેડિંગ (કયું બેસ્ટ છે?)
જો તમે નવા ટ્રેડર છો, તો 100% સ્વિંગ ટ્રેડિંગ તમારા માટે શ્રેષ્ઠ છે. ચાલો તફાવત સમજીએ:
- સમયની બચત: ઇન્ટ્રાડેમાં તમારે સવારે 9 થી 3:30 સુધી સ્ક્રીન સામે આંખો ફાડીને બેસવું પડે છે. સ્વિંગ ટ્રેડિંગમાં તમારે માત્ર રાત્રે 1 કલાક ચાર્ટ એનાલિસિસ કરવાનું હોય છે અને બીજે દિવસે ઑર્ડર પ્લેસ કરી દેવાનો હોય છે.
- તણાવ (Stress): ઇન્ટ્રાડેમાં એક 5 મિનિટની લાલ કેન્ડલ તમારા ધબકારા વધારી દે છે. સ્વિંગ ટ્રેડિંગમાં તમે ડેઇલી ટાઈમફ્રેમ (Daily Timeframe - 1D) વાપરો છો, જ્યાં માર્કેટની નાની અસ્થિરતાથી તમને કોઈ ફરક પડતો નથી.
- ટાર્ગેટ અને સ્ટોપ લોસ: ઇન્ટ્રાડેમાં 1% નફો કમાવો પણ અઘરો છે. સ્વિંગ ટ્રેડિંગમાં તમે આસાનીથી 10% થી 20% સુધીનો મોટો ટાર્ગેટ મેળવી શકો છો.
સ્વિંગ ટ્રેડિંગ માટે સ્ટોક કેવી રીતે પસંદ કરવો? (Stock Selection)
સ્વિંગ ટ્રેડિંગ એ સંપૂર્ણપણે ટેક્નિકલ એનાલિસિસ (Technical Analysis) અને પ્રાઈઝ એક્શન (Price Action) પર આધારિત છે. આમાં કંપનીના ફંડામેન્ટલ્સ (બેલેન્સ શીટ) જોવાની બહુ જરૂર નથી પડતી.
સ્ટોક શોધવાના 3 મુખ્ય સેટઅપ નીચે મુજબ છે:
૧. બ્રેકઆઉટ ટ્રેડિંગ (Breakout Trading)
જ્યારે કોઈ શેર ઘણા મહિનાઓથી એક જ રેન્જ (Range) અથવા સપોર્ટ-રેઝિસ્ટન્સની વચ્ચે ફસાયેલો હોય, અને અચાનક એક મોટી ગ્રીન કેન્ડલ અને ભારે વોલ્યુમ (Volume) સાથે તે રેઝિસ્ટન્સ તોડે, ત્યારે તેને બ્રેકઆઉટ કહેવાય છે. સ્વિંગ ટ્રેડર્સ આવા બ્રેકઆઉટ પર ઍન્ટ્રી લે છે.
૨. પુલબેક અથવા ડીપ બાઈંગ (Pullback / Buy on Dips)
જ્યારે કોઈ શેર મજબૂત અપટ્રેન્ડ (Uptrend) માં હોય, ત્યારે તે ક્યારેય સીધો ઉપર નથી જતો. તે થોડો નીચે (Correct) થઈને સપોર્ટ લેવા આવે છે. જ્યારે શેર પોતાના સપોર્ટ લેવલ અથવા 50 DMA (મુવિંગ એવરેજ) પાસે આવીને કોઈ બુલિશ કેન્ડલ બનાવે, ત્યારે ત્યાં લેવાયેલી ઍન્ટ્રીમાં સૌથી વધુ નફો મળે છે.
ડેઇલી ટાઈમફ્રેમ (1D) પર કેન્ડલસ્ટિક પેટર્નનું વિશ્લેષણ
સ્વિંગ ટ્રેડિંગના ગોલ્ડન રૂલ્સ (Risk Management)
- ક્યારેય પેની સ્ટોક્સ (Penny Stocks) ના લો: જે શેર 10-20 રૂપિયાના છે તેમાં ક્યારેય સ્વિંગ ટ્રેડિંગ ન કરવું. હંમેશા Nifty 500 માં આવતા અને સારી લિક્વિડિટી (Liquidity) ધરાવતા શેરો જ પસંદ કરો.
- સ્ટોપ લોસ (Stop Loss): ભલે તમે શેર 15 દિવસ માટે લીધો હોય, પણ માર્કેટ તમારા વિરુદ્ધ જઈ શકે છે. હંમેશા સપોર્ટ લેવલની નીચે અથવા સ્વિંગ લો (Swing Low) ની નીચે તમારો 5% થી 8% નો કડક સ્ટોપ લોસ રાખો.
- 1:2 નો રેશિયો: જો તમારો સ્ટોપ લોસ 5% નો છે, તો તમારો ટાર્ગેટ (Profit) ઓછામાં ઓછો 10% થી 12% નો હોવો જ જોઈએ.
નિષ્કર્ષ (Conclusion)
જો તમે નોકરી કરો છો અને શેરબજારમાંથી સાઇડ ઇન્કમ (Side Income) જનરેટ કરવા માંગો છો, તો સ્વિંગ ટ્રેડિંગ એ 100% સૌથી સુરક્ષિત અને પ્રોફેશનલ પદ્ધતિ છે. તમારે બસ રોજે 1 કલાક ચાર્ટ જોવાની આદત પાડવાની છે. સ્માર્ટ મની (Institutions) ક્યાં પૈસા લગાવી રહ્યા છે તે વોલ્યુમ અને ચાર્ટ દ્વારા શોધતા શીખી જાવ, એટલે માર્કેટ તમને ખૂબ સારો નફો આપશે.